Medyczna marihuana w Polsce: prawo, recepta i podróże

Konopie pozostają środkiem odurzającym; posiadanie jest przestępstwem

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz wydany na jej podstawie wykaz ministra zdrowia zaliczają ziele konopi innych niż włókniste, jego wyciągi i nalewki oraz żywicę konopi do środków odurzających grupy I-N. Konopie włókniste to zgodnie z ustawą rośliny Cannabis sativa L., w których suma zawartości THC i kwasu THC w kwiatowych lub owocujących wierzchołkach nie przekracza 0,3% w przeliczeniu na suchą masę. Zgodnie z art. 34 środki odurzające może posiadać wyłącznie przedsiębiorca, jednostka organizacyjna lub osoba fizyczna uprawniona na podstawie ustawy.

Art. 62 przewiduje za posiadanie środków odurzających wbrew przepisom ustawy karę pozbawienia wolności do lat 3. Posiadanie znacznej ilości zagrożone jest karą od roku do lat 10; w wypadku mniejszej wagi grozi grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do roku. Art. 62a pozwala umorzyć postępowanie, także przed wydaniem postanowienia o wszczęciu śledztwa lub dochodzenia, jeżeli ilość jest nieznaczna i przeznaczona na własny użytek sprawcy, a orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności czynu i stopień jego społecznej szkodliwości. To decyzja uznaniowa prokuratora lub sądu, a nie uprawnienie osoby zatrzymanej.

Uprawa konopi innych niż włókniste albo zbiór ich ziela lub żywicy wbrew przepisom ustawy podlega na podstawie art. 63 karze pozbawienia wolności do lat 3, a jeżeli uprawa może dostarczyć znacznej ilości ziela lub żywicy – od 6 miesięcy do lat 8. Recepta na medyczną marihuanę nie uprawnia do domowej uprawy.

ŹródłoDziennik Ustaw · Dziennik Ustaw

Medyczna marihuana od 2017 r.: surowiec do leków recepturowych

Ustawa z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii dodała art. 33a–33d i weszła w życie po upływie trzech miesięcy od ogłoszenia, które nastąpiło 31 lipca 2017 r. Zgodnie z art. 33a ziele konopi innych niż włókniste oraz wyciągi, nalewki farmaceutyczne, inne wyciągi i żywica konopi mogą stanowić surowiec farmaceutyczny przeznaczony do sporządzania leków recepturowych po uzyskaniu pozwolenia na dopuszczenie do obrotu wydanego przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych (URPL). Pozwolenie wydaje się w drodze decyzji na 5 lat, na wniosek podmiotu odpowiedzialnego; rozporządzenie z dnia 5 grudnia 2017 r. określa wzór wniosku i wykaz dokumentów.

Ta konstrukcja ma praktyczne skutki. Na polskim rynku nie ma gotowego leku o nazwie „medyczna marihuana”; apteka sporządza lek recepturowy z dopuszczonego surowca, na przykład z suszu kwiatowego lub wyciągu. Art. 33b ust. 4 nadaje tym lekom recepturowym kategorię dostępności z art. 23a ust. 1 pkt 4 Prawa farmaceutycznego, czyli kategorię Rpw stosowaną do leków odurzających, i zastrzega, że recepty nie może wystawić lekarz weterynarii. Zaopatrzenie zależy od pozwoleń na przywóz: w komunikacie z 1 marca 2023 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (GIF) podał, że wydane w tym roku pozwolenia obejmowały już 2 704 928 g konopi wobec rocznego krajowego oszacowania 3 000 000 g, i zapowiedział, że pozwolenia przekraczające oszacowanie nie będą wydawane.

Ta sama ustawa z 2017 r. zmieniła ustawę o refundacji. Leki recepturowe sporządzone z refundowanych surowców wydaje się co do zasady za odpłatnością ryczałtową; art. 6 ust. 5a wyłącza z tej zasady leki recepturowe z surowców konopnych dopuszczonych na podstawie art. 33a. Nie znaleźliśmy żadnego oficjalnego źródła potwierdzającego refundację medycznej marihuany przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). W praktyce pacjent płaci pełną cenę apteczną; nie publikujemy cen, bo zależą od surowca i apteki.

ŹródłoDziennik Ustaw · Dziennik Ustaw · Dziennik Ustaw · Główny Inspektorat Farmaceutyczny · Dziennik Ustaw

Recepta na medyczną marihuanę: osobiste zbadanie, 90 dni, 30 dni

Recepty na medyczną marihuanę podlegają rozporządzeniu ministra zdrowia w sprawie środków odurzających, substancji psychotropowych i prekursorów. Recepta na preparat grupy I-N może dotyczyć ilości nieprzekraczającej zapotrzebowania pacjenta na maksymalnie 90 dni stosowania, a na następujące po sobie okresy stosowania, łącznie nie dłuższe niż 90 dni, można wystawić do trzech recept. Na jednej recepcie można przepisać tylko jeden preparat zawierający środek odurzający, trzeba podać sposób dawkowania, a apteka realizuje receptę nie później niż w ciągu 30 dni od jej wystawienia. Wydając lek recepturowy ze środkiem odurzającym, apteka wydaje też opis recepty, który powinien być przechowywany razem z lekiem.

Rozporządzenie zmieniające z dnia 29 października 2024 r., obowiązujące od 7 listopada 2024 r., dodało kolejny warunek. Receptę na preparat zawierający ziele konopi innych niż włókniste, jego wyciągi lub nalewki albo żywicę konopi – wszystkie wymienione w nowym załączniku nr 2 obok fentanylu, morfiny i oksykodonu – wystawia się po osobistym zbadaniu pacjenta przez osobę wystawiającą receptę, a ponadto po zweryfikowaniu w systemie P1 lub w wywiadzie z pacjentem, że dotychczasowe recepty nie wystarczają do prawidłowego prowadzenia farmakoterapii. Fakt osobistego zbadania odnotowuje się w dokumentacji medycznej. Jedyny wyjątek dotyczy lekarza udzielającego świadczeń w ramach umowy z NFZ z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, który kontynuuje leczenie; nie obejmuje on nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej. Rzecznik Praw Pacjenta wyjaśnił 7 listopada 2024 r., że kwalifikacja do leczenia między innymi medyczną marihuaną wymaga teraz osobistego zbadania, a teleporada pozostaje możliwa przy kontynuacji leczenia w POZ.

Ustawa nie wskazuje żadnej specjalizacji; wymaga lekarza, który cię zbadał i który decyduje, czy leczenie jest wskazane, oraz wyklucza lekarzy weterynarii. To, jak zasada osobistego zbadania stosuje się do twoich kolejnych recept, jest pytaniem do lekarza. Uważaj na serwisy obiecujące receptę na susz po samej rozmowie wideo; od listopada 2024 r. rozporządzenie tak nie brzmi.

ŹródłoDziennik Ustaw · Dziennik Ustaw · Rzecznik Praw Pacjenta · Dziennik Ustaw

Lek przy sobie, kontrola policji i prowadzenie pojazdu

Pacjent leczony lekiem recepturowym z konopi posiada środek odurzający legalnie, ale susz z apteki wygląda jak każda inna marihuana. W 2023 r. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) napisał do Komendy Głównej Policji (KGP), że leczenie na podstawie art. 33a jest legalne i że pacjenci nie mogą być z góry traktowani jako podejrzani ani zatrzymywani. KGP odpowiedziała 29 czerwca 2023 r., że stosowanie procedury medycznej zgodnie z zaleceniami lekarza nie stanowi podstawy do podjęcia czynności przez Policję, że funkcjonariusze muszą jednak oceniać każdy przypadek, bo medyczna marihuana ma potencjał odurzający, a nielegalną marihuanę można podawać za lek, oraz że dokumenty takie jak zaświadczenie o leczeniu, kopie recept i imienne faktury za zakup dają możliwość zakończenia czynności bez wdrożenia procedury karnej. Trzymaj opakowanie z apteki, opis recepty i dowód zakupu razem z lekiem.

Prowadzenie pojazdu to osobne ryzyko. Art. 178a § 1 Kodeksu karnego przewiduje za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego karę pozbawienia wolności do lat 3; w warunkach recydywy grozi od 3 miesięcy do lat 5. Art. 87 § 1 Kodeksu wykroczeń przewiduje za prowadzenie pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka karę aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 zł, a zakaz prowadzenia pojazdów orzeka się obowiązkowo. Kodeks karny definiuje stan nietrzeźwości liczbowo (art. 115 § 16: powyżej 0,5 promila alkoholu we krwi), ale żaden z kodeksów nie określa stężenia THC dla stanu „pod wpływem” ani „po użyciu”; ocenia się to indywidualnie w każdej sprawie, a żaden przepis nie wyłącza pacjentów. Porozmawiaj o prowadzeniu pojazdu z lekarzem, a każdy dodatni wynik narkotestu na drodze traktuj jako sprawę dla prawnika.

ŹródłoRzecznik Praw Obywatelskich · Dziennik Ustaw · Dziennik Ustaw

Podróż z przepisaną marihuaną: Polska jest w strefie Schengen

Polska należy do strefy Schengen, która według Komisji Europejskiej obejmuje 29 państw. Art. 37 ust. 10 ustawy pozwala na przywóz, wywóz, wewnątrzwspólnotową dostawę lub wewnątrzwspólnotowe nabycie środków odurzających na własne potrzeby lecznicze na podstawie dokumentów określonych w rozporządzeniu ministra zdrowia. Od 12 lipca 2026 r. jest to rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 czerwca 2026 r. w sprawie pozwoleń i dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1; GIF potwierdził, że dokumenty wydane na podstawie wcześniejszych przepisów zachowują ważność na dotychczasowych zasadach.

Na podróż do innego państwa Schengen dokument wydaje właściwy wojewódzki inspektor farmaceutyczny (WIF), zgodnie z instrukcją zawartą w decyzji Komitetu Wykonawczego Schengen z 22 grudnia 1994 r. w sprawie zaświadczenia przewidzianego w art. 75 konwencji wykonawczej do układu z Schengen. Wydaje się go na czas określony, nie dłuższy niż 30 dni, na podstawie wniosku złożonego nie później niż 15 dni przed dniem przekroczenia granicy Polski. Na przykład WIF w Bydgoszczy wymaga recepty i potwierdzenia jej realizacji, obu z Internetowego Konta Pacjenta (IKP). GIF informuje, że nie wydaje dokumentów na podróże w obrębie UE i strefy Schengen, i odsyła podróżnych do właściwego miejscowo WIF.

Na podróż poza UE i strefę Schengen Główny Inspektor Farmaceutyczny wydaje dokument umożliwiający przywóz albo wywóz na własne potrzeby lecznicze, również na nie dłużej niż 30 dni i na wniosek złożony co najmniej 15 dni przed przekroczeniem granicy, z dołączoną receptą lub dokumentacją medyczną. GIF przyjmuje PDF e-recepty pobrany z pacjent.gov.pl lub aplikacji IKP albo zaświadczenie lekarskie z nazwami leków, substancji czynnych i dawkowaniem, wystawione nie wcześniej niż 120 dni przed podróżą. Dokumenty wydaje się wyłącznie w formie papierowej i uprawniają one jedynie do przekroczenia granicy Polski; GIF nie ma informacji o przepisach innych państw i odsyła do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Wpis Polski w bazie INCB dla podróżnych wskazuje GIF jako właściwy organ i podaje 30 dni.

Wjazd do Polski: ogólne zwolnienie pozwalające przywieźć na własny użytek do pięciu najmniejszych opakowań leku nie obejmuje leków zawierających środki odurzające lub substancje psychotropowe. Osoba mieszkająca w innym państwie Schengen powinna więc mieć przy sobie zaświadczenie Schengen wydane lub uwierzytelnione przez organ kraju zamieszkania, a podróżni spoza strefy Schengen powinni wcześniej skontaktować się z GIF. Przed każdą podróżą:

• Złóż wniosek do WIF (Schengen) lub GIF (inne kierunki) co najmniej 15 dni przed wyjazdem; dokument jest ważny najwyżej 30 dni.
• Miej przy sobie receptę lub wydruk e-recepty, opis recepty i opakowanie z apteki.
• Sprawdź własne przepisy kraju docelowego; polski dokument obejmuje tylko polską granicę.
• Nie przewoź więcej, niż obejmują dokument i recepta.

ŹródłoEuropean Commission · Dziennik Ustaw · Dziennik Ustaw · Główny Inspektorat Farmaceutyczny · Główny Inspektorat Farmaceutyczny · Wojewódzki Inspektorat Farmaceutyczny w Bydgoszczy (BIP) · Główny Inspektorat Farmaceutyczny · INCB

Przygotuj się na oddzwonienie prawnika w sprawie Polski

Jeśli twoje pytanie dotyczy polskiego prawa, wybierz Polskę jako kraj, w którym potrzebujesz porady, nawet jeśli mieszkasz gdzie indziej. Podaj numer do oddzwonienia z kodem kraju, obsługiwany język i krótką, rzeczową chronologię zdarzeń. Jeśli policja zabezpieczyła lek lub dokumenty, zanotuj datę, jednostkę i pokwitowanie zatrzymanych rzeczy i miej je pod ręką w trakcie rozmowy.

Warto zapytać, czy w twojej sytuacji może mieć zastosowanie art. 62a, co oznacza dla ciebie wezwanie lub zarzut, co wynika z wyniku badania na drodze i jakie czynności wykraczają poza pierwszą konsultację. Dokumentację medyczną zostaw u lekarza, a właściwą poradę prawną u prawnika; kod QR karty nie służy do ich udostępniania.

Co obejmuje członkostwo w CannaCards, a czego nie

Polska jest jednym z 50 krajów objętych członkostwem w CannaCards. Roczne członkostwo za 60 € obejmuje cyfrową i fizyczną kartę członkowską oraz jedną pierwszą 30-minutową konsultację prawną na rok członkowski, a w przypadku zgłoszeń spełniających warunki usługi – oddzwonienie prawnika w ciągu sześciu godzin.

Karta jest prywatną kartą członkowską. Nie jest receptą, licencją ani dokumentem tożsamości i nie daje żadnego zezwolenia na posiadanie, kupowanie czy przewożenie marihuany w Polsce ani nigdzie indziej. Nie zastępuje polskiej recepty, opisu recepty ani dokumentu podróżnego z WIF lub GIF. Opcjonalna jednorazowa ocena lekarska za 60 € przez sieć kliniczną CannaCards w UE jest wyceniana osobno i zależy od dostępności w danym kraju i języku; o tym, czy leczenie jest właściwe, decyduje lekarz, a to, czy receptę da się zrealizować w Polsce, zależy od lekarza wystawiającego i apteki według polskich przepisów. Dalsza reprezentacja prawna wymaga odrębnej umowy.